أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
79
قانون ( فارسى )
نسخه : نمك سه جزء ، نشادر يك جزء ، زاج زرد هشت جزء ، پياز دشتى برشته شانرده جزء ، سداب ( فيجن ) چهار جزء ، بدل مرجان ده جزء ، سوختهء مس چهار جزء ، زنگار سه جزء ، بزرگندناى بيابانى دو جزء . همه را خرد و خاش كن و بساى و به وسيلهء پارچهاى تنك ببيز و بر زخم بگذار ! بايد از همان اوايل مبتلا شدن به گزش سگ هار ، دستورات لازم را دربارهء پيادهروى و آبتنى كردن اجرا كند . در روزهاى اول پاكسازيها را شروع مكن ! تنها كوشش كن كه مادهء بدجنس را به خارج بكشى ؛ زيرا ممكن است پاكسازيها سم سگ هار را به ژرفاى بدن برسانند . اگر سم را چندانكه توانستى به بيرون جذب كردى ، بعد از دو روز يا سه روز بر پاكسازى همت گمار كه اگر احيانا چيزى بيرون نيامده است بيرون آيد ، و اگر احيانا از جذب كردن اهمال كرده باشى حتما بايد پاكسازى به شدت هرچه تمامتر صورت پذيرد . اگر ديدى كه پرخونى رگها غير طبيعى است ، بيمار را رگ بزن و خون بگير و گرنه از خونگيرى صرفنظر كن ! و اگر رگ زدى مگذار بيمار خون خودش را ببيند . و بويژه در مراحل پايانى نبايد به هيچ وجه خون خود را ببيند . داروى اسهاليى كه به بيمار مىدهى ، داروى اسهالدهنده مادهء سودايى باشد . حتى اگر خربق و دانهء حربق و امثال آن را بدهى خوب است . ايارج روفس بسيار خوب است . سيماهنگ نيز در اين حالت مسهل خوبى است . اينك داروى تركيبى مسهل كه در اسهال دادن سگ هار گزيده بسيار خوب است . نسخه : هليلهء كابلى دو مثقال ، سس صغير ( افتيمون ) يك مثقال و نيم ، نمك هندى نيم مثقال ، بسپايك يك مثقال ، سنگ ارمنى يك مثقال ، قارچ چمنى يك مثقال و نيم ، خربق سياه دو مثقال . همهء اين داروها را درهم مخلوط كن و درهم بسرش و حب از آن بساز ! به وزن دو مثقال از آن حبها بخورد . در اثنايى كه به شدت او را اسهال مىدهى ، بايد در هر روز يا در هر دو روز او را حقنه كنى . مايهء حقنه سبك و نرم باشد و مقعد را آزار ندهد . مثلا حقنه مايه روغن زيتون و آب سلق يا آب پنير همراه سس صغير باشد . بعد از آن بايد غذاهاى لطيف و سبك مثلا گوشت دراج و گوشت جوجهء مرغ چاق بخورد . بعد از آن ادرارآورهاى نرمشبخش و كمآزار بخورد . شراب شيرينمزه و كهنه شده - كه شيرينمزگى را از دست نداده باشد - بنوشد . شراب سياه انگورى و شير بنوشد . شراب بسيار به نفع بيمار است . از هر چيز مهمتر رژيم غذائى مناسب است . غذا معتدل و رطوبتبخش باشد . رطوبتبخشى مهمترين چيز در معالجهء اين حالت است . و بدين منظور آبگوشت پرندههاى حلال گوشت و خوشگوشت بخورد خوب است . نان بىسپوس در آب سرد بخيسد و